ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ: ΕΡΧΕΤΑΙ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ "ΚΑΤΑΙΓΙΔΑ" ΣΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ

Ως ορόσημο χαρακτηρίζουν στην κυβέρνηση την χρονική περίοδο από τον Σεπτέμβριο μέχρι το τέλος του έτους, καθώς το διάστημα αυτό το κυβερνητικό επιτελείο θα κληθεί να κάνει χειρουργικούς χειρισμούς, προκειμένου να υλοποιηθούν δύσκολες διαρθρωτικές αλλαγές υπό την πίεση της τρόικας και να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας. 

Το επόμενο διάστημα η στρατηγική- αλλά και η επιβίωση- της κυβέρνησης θα καθοριστούν από δύο βασικούς παράγοντες. Πρώτον, από την έκβαση που θα έχουν οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα, με αιχμή του δόρατος τη ρύθμιση του χρέους και, δεύτερον, από τους κλυδωνισμούς που θα προκαλέσει η έναρξη (και επισήμως) της διαδικασίας για την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας. Υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης πιστεύουν ότι αυτοί οι δύο παράγοντες είναι που θα κρίνουν, αν η χώρα θα οδηγηθεί σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Είναι οι ίδιες πηγές που εκφράζουν φόβους ότι οι πιστωτές θα κρατήσουν πολύ σκληρή στάση για την τελική ρύθμιση του χρέους. ζητώντας "γη και ύδωρ" από την Αθήνα και, ταυτόχρονα, διατηρούν επιφυλάξεις για το αν θα τελεσφορήσει η προσπάθεια, που καταβάλλεται για τη συγκέντρωση των 180 βουλευτών που απαιτούνται για την προεδρική εκλογή.

Είναι προφανές ότι το μείζον ζήτημα του φθινοπώρου θα είναι η κρίσιμη διαπραγμάτευση της αναδιάρθρωσης του χρέους, που αποτελεί και τον τελευταίο σκόπελο πριν από την οριστική έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια. Οι δανειστές θα επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο για την πέμπτη αξιολόγηση, η οποία συνδέεται άμεσα με τη διαπραγμάτευση για το χρέος. Η πέμπτη αξιολόγηση θα περιλαμβάνει πολύ δύσκολα θέματα και, στην ουσία, αποτελεί η ίδια προαπαιτούμενο για τη ρύθμιση του χρέους. Το νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο, η απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων και οι αποφάσεις για το νέο Ασφαλιστικό αποτελούν τα μεγάλα "αγκάθια", στα οποία η τρόικα θα υποχρεώσει την κυβέρνηση να βαδίσει.

Καλά ενημερωμένες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι το τελικό πακέτο της ρύθμισης του χρέους θα είναι σύνθετο, με διάφορες παραμέτρους, και η όποια παροχή διευκολύνσεων αποπληρωμής θα συνδέεται με όρους εκπλήρωσης συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων. Ακόμα κι αν πραγματοποιηθεί η πιθανολογούμενη αποχώρηση του ΔΝΤ και οι υποχρεώσεις του αναληφθούν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, αυτό δεν πρόκειται να γίνει χωρίς τίμημα, αφού και στην περίπτωση αυτή θα τεθούν επαχθείς όροι.

Ο άλλος μεγάλος πονοκέφαλος για τη δικομματική κυβέρνηση προέρχεται από το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, λόγω της επικείμενης προεδρικής εκλογής, που επικρέμαται σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από το Μέγαρο Μαξίμου.  Στην πραγματικότητα, το διάστημα μέχρι το τέλος του έτους είναι οιονεί προεκλογική περίοδος. Κι αυτό διότι, και τα δύο κόμματα που συγκροτούν την κυβέρνηση παραδέχονται ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μην υπάρξει ο "μαγικός" αριθμός των 180 βουλευτών, που απαιτούνται για να εκλεγεί Πρόεδρος Δημοκρατίας από την παρούσα Βουλή. Το φθινόπωρο αναμένεται να ενταθούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται τώρα στο παρασκήνιο από τον Α. Σαμαρά και το επιτελείο του για να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες κοινοβουλευτικές συμμαχίες, αν και κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει την επίτευξη αυτού του στόχου. Αναντίρρητα, το "κυνήγι" των ψήφων θα κριθεί από το πολιτικό κλίμα που θα δημιουργηθεί στο άμεσο μέλλον, καθώς και από τις δημοσκοπήσεις που θα διεξαχθούν τον Σεπτέμβριο, οι οποίες θα αποτελέσουν "βαρόμετρο" για να αποφασίσουν οι βουλευτές αν θα ψηφίσουν για Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή αν θα ακολουθήσουν τη γραμμή του Αλ. Τσίπρα.  


Πάντως, στην κυβέρνηση ξορκίζουν τις πρόωρες εκλογές και ο Α. Σαμαράς εξακολουθεί να έχει ως κεντρική γραμμή την απαρέγκλιτη εφαρμογή της στρατηγικής που έχει χαράξει για εξάντληση της τετραετίας και εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας από την παρούσα Βουλή. Με την απόφαση του αυτή, ο πρωθυπουργός εκτιμά ότι, όχι μόνο εξασφαλίζει τη μακροημέρευση της κυβέρνησης του, αλλά ταυτόχρονα καθησυχάζει τους δανειστές, οι οποίοι έχουν ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους ότι δεν επιθυμούν πρόωρες εκλογές.

Άλλωστε, κοινός φόβος της κυβέρνησης αλλά και των πιστωτών είναι η πολιτική αποσταθεροποίηση, που μπορεί να προκληθεί εξ αιτίας μιας νέας εκλογικής αναμέτρησης. Και οι δύο πλευρές θεωρούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν πολύ τραγική, διότι η Ελλάδα βρίσκεται μια ανάσα από την ολοκλήρωση του οικονομικού της προγράμματος. Αναμφισβήτητα, σε περίπτωση πρόωρων εκλογών η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με την μήνιν των πιστωτών, οι οποίοι αποκλείουν κάθε πιθανότητα να διεξαχθούν εκλογές μέχρι τον Δεκέμβριο, διότι τότε αναμένεται η μεγάλη συζήτηση για τη βιωσιμότητα του χρέους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη στις Βρυξέλλες και στην Ουάσιγκτον, έδρα του ΔΝΤ, επικρατεί δυσφορία για την ελληνική κυβέρνηση, καθώς εκτιμάται ότι η τελευταία δεν κόπτεται να προχωρήσουν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Μάλιστα, οι διαβεβαιώσεις του Πρωθυπουργού ότι οι μεταρρυθμίσεις θα υλοποιηθούν κανονικά δεν πείθουν κανέναν και οι πιστωτές εκτιμούν ότι η κυβέρνηση έχει καταληφθεί από "μεταρρυθμιστική κόπωση". Κι όλα αυτά συμβαίνουν την ίδια στιγμή που μέσα στους κόλπους της τρόικας εκφράζεται δυσαρέσκεια για τις «δεκάδες ανεκτέλεστες δράσεις» του Μνημονίου, που αρχίζουν εκ νέου να σωρεύονται.

Προφανώς, τα προαναφερθέντα συνιστούν και τους βασικούς λόγους για τους οποίους στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν θέσει ως στόχο να ολοκληρωθεί πρώτα η διαπραγμάτευση για το χρέος, η οποία σύμφωνα με τα πιο αισιόδοξα σενάρια προσδιορίζεται στα τέλη Νοεμβρίου, και μετά να διερευνηθούν τα διάφορα πολιτικά ενδεχόμενα, με φόντο πάντα την προεδρική εκλογική. Από την πλευρά του ο Α. Σαμαράς φαίνεται αποφασισμένος να ξεκαθαρίσει το τοπίο κι έχει κατασταλάξει να θέσει το θέμα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας πριν τον Μάρτιο. Επίσης, σκοπεύει να ζητήσει από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να λάβουν θέση δημόσια, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ποιοι θέλουν εκλογές και ποιοι όχι.

Όπως και να έχει, η εκλογολογία αναμένεται να φουντώσει από Σεπτέμβριο, οπότε θα περάσει από το παρασκήνιο στον δημόσιο λόγο, με κίνδυνο να προκαλέσει παραλυτική ακινησία στην κυβέρνηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμα και μέχρι τον Μάρτιο, αν, τελικά, γίνει τότε η εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας. Επιπλέον, με ορατό το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών τα στελέχη της κυβέρνησης μπορεί να φοβηθούν το πολιτικό κόστος και να επιβραδύνουν τον ρυθμό του κυβερνητικού έργου, αναβάλλοντας για αργότερα τις δύσκολες αποφάσεις. Υπό αυτές τις συνθήκες, αναμένεται να κορυφωθεί και η αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης και να οξυνθεί η πόλωση που υπάρχει ήδη μεταξύ τους, οδηγώντας την κατάσταση στα άκρα. 

Το μόνο σίγουρο είναι ότι με την έναρξη του φθινοπώρου και προχωρώντας προς τον χειμώνα, το πολιτικό σκηνικό της χώρας θα θυμίζει κινούμενη άμμο λόγω της ρευστότητας και της μεταβλητότητας που θα παρουσιάζει, ενώ κανείς δεν μπορεί να κάνει ασφαλείς προβλέψεις για το τι μέλλει γενέσθαι. Αυτό που απομένει να δούμε είναι αν η φθινοπωρινή "καταιγίδα" που προμηνύεται για την κυβέρνηση, θα εξελιχθεί ή όχι σε "βαρυχειμωνιά"...

Ρεπορτάζ: Μαρία Αλεξάκη